maar dan moeten Limburgers wel een beetje meehelpen
door Jolien Linssen, L1 Nieuws, 26 juli 2026
De Limburgse taal zit in de lift. Terwijl de provincie zich hard maakt voor een hogere status van het Limburgs, werd vorige maand de publiekscampagne ‘Praat Limburgs met me’ gelanceerd.
Toch kunnen mensen die het Limburgs onder de knie willen krijgen heel wat drempels ervaren. “Dat maakt het niet chill om de taal te leren.”
Plat
Taaldocent Esther van Loo spreekt uit ervaring. Ze werkte niet alleen mee aan de ontwikkeling van de lesmethode Limburgs als tweede taal, maar staat ook wekelijks voor de klas om nieuwe sprekers plat te leren. Inmiddels worden er in de hele provincie cursussen aangeboden, telkens met aandacht voor de lokale variant van het Limburgs.
De beroemdste cursist is gouverneur Emile Roemer, die sinds 2024 lessen volgt en volgens zijn docenten intussen zeer vergevorderd is.
Nieuwkomers
De kans is groot dat ook hij ervaart wat veel andere nieuwkomers in de taal meemaken: dat Limburgers als vanzelf overschakelen naar de Nederlandse taal wanneer ze horen dat hun gesprekspartner hier niet vandaan komt. “Voor mijn cursisten is dat niet motiverend”, zegt Van Loo. “Ze vinden het Limburgs leuk en mooi, willen de taal juist onder de knie krijgen en erbij horen. Dat lukt op deze manier niet goed.”
Limburgse harten winnen
Het is geen onbekend fenomeen en ook niet voorbehouden aan het Limburgs, weet de taaldocent. Spreekt iemand bijvoorbeeld Nederlands met een buitenlandse tongval, dan wordt er door Nederlandstaligen gauw overgestapt op het Engels. Toch speelt er in onze provincie nog iets anders mee, meent Van Loo.
“Het heeft te maken met de onbewuste aanname dat het Limburgs niet leerbaar is, wat natuurlijk veel zegt over de status van de taal. Blijkbaar vinden we het zelf nog best moeilijk om het Limburgs echt serieus te nemen. We vinden het vaak grappig als iemand van buiten de provincie plat praat en eigenlijk dat is gek. Zelf leer ik op dit moment Iraans. Ook al maak je een hoop fouten, toch win je harten met de inspanning om de taal van een ander te leren. Alleen lijkt dat bij Limburgse moedertaalsprekers nog niet zo aan te komen.”
‘Iedere spreker nodig voor het voortbestaan van de taal’
Bewustwording lijkt ook hier het sleutelwoord. Zie het als een cadeautje dat mensen je taal willen leren, stelt Vellinga, want dat doen ze om erbij te horen. “Stimuleer hen en doe er niet lacherig over. We hebben tenslotte iedere spreker nodig om de taal te laten voortbestaan, en dat geldt zowel voor het Fries als voor het Limburgs.”
Volgens Esther van Loo is het ook een kwestie van wennen. “We hebben nog maar weinig mensen gehoord die Limburgs aan het leren zijn. Emile Roemer is een goed voorbeeld, die doet het gewoon. Val niet over elk foutje, verbeter niet alles, maar ga gewoon samen het gesprek aan.”
Ook te lezen op
Vos Reynaerde brengt het mestreechs naar het klaslokaal
Het verhaal Van den vos Reynaerde is in het Maastrichts vertaald. Vanaf komend schooljaar wordt het aan scholen in de provinciehoofdstad aangeboden als lesmateriaal.
En voor wie met het verhaal in handen op de bank wil ploffen, is het ook ‘gewoon’ als leesboek verkrijgbaar.
Het initiatief komt van Roel Ariës. Voor de Maastrichtenaar was het 13e-eeuwse verhaal verplichte kost op de middelbare school. “Ik had vrij weinig boeken gelezen. Dit is eigenlijk het boek waardoor ik ben gaan lezen.” Als joonk menneke vond hij het zo’n sjiek verhaal. “Er ging een wereld voor me open. Je verdwaalt in het verhaal en dat wil ik jongere kinderen ook meegeven”, aldus Ariës. Met een beetje geluk pikken ze ook nog een woordje Maastrichts mee.
geschreven door Sjoerd Duijkaerts en op 21 juni gepubliceerd op
Nieuw cursusaanbod Limburgs als tweede taal bij Schunck
Wil je het Limburgs in en rondom Heerlen beter kunnen verstaan en een gesprek in het Limburgs kunnen voeren?
Met de cursus Leef Limburgs leer je beter spreken en luisteren in het Heerlens en Limburgs. Je volgt een interactieve cursus in groepsverband, met veel ruimte voor je eigen vragen. Na afloop ben je merkbaar taalvaardiger en ontvang je een certificaat.
De cursussen Leef Limburgs zijn inmiddels populair in het hele Limburgse taalgebied en worden centraal gemonitord door ’t Hoes veur ’t Limburgs. SCHUNCK liep voor de troepen uit en begon al in 2019 met cursussen plat kalle. Deze editie is alweer de zestiende beginnerscursus Limburgs als tweede taal. Voor deze cursus werkt SCHUNCK samen met ’t Hoes veur ’t Limburgs, Levende Talen Limburgs en Veldeke Heerlen en omstreken.
Praktische Info beginnerscursus
Deze cursus vindt plaats op acht dinsdagen vanaf 27 oktober 2026.
Data: 27 oktober, 3, 10, 17 en 24 november, 1, 8 en 15 december
Tijd: 19:30 – 21:30 uur
Locatie: SCHUNCK Glaspaleis
Docenten: Esther van Loo en Guus Janssen
Kosten: € 135, – (inclusief lesmateriaal)
Bij deelname ontvang je gratis het Heerlens woordenboek en het Heerlens kwartet (een gift van Veldeke Heerlen en omstreken).
Vervolgcursus Limburgs voor gevorderden
Heb je de beginnerscursus gevolgd of spreek je al wat Limburgs? Dan is Leef Limburgs voor gevorderden iets voor jou. Je vindt hier meer informatie over deze cursus.
Mirr wint prijs met profielwerkstuk over het Maastrichts dialect
De sectie Limburgs van de taaldocentenvereniging Levende Talen heeft een prijs in het leven geroepen voor profielwerkstukken met de Limburgse taal als onderwerp. Mirr van het Bernard Lievegoed College viel in de prijzen met haar werkstuk ‘Het Maastrichts dialect’.
Door Jari Jansen, gepubliceerd op 7 juli 2026 op
Campagne ‘Praat Limburgs met me’
van start op Pinkpop: ‘Stap niet automatisch over op het Nederlands, probeer eerst het L-teken’
De campagne ‘Praat Limburgs met me’ is zondag tijdens Pinkpop van start gegaan. Daarmee willen ’t Hoes veur ’t Limburgs en de Provincie Limburg het gebruik van de streektaal in het dagelijks leven stimuleren. Veel Limburgers spreken de taal nog, maar doen dat niet altijd op school, werk of bij verenigingen. Volgens de initiatiefnemers kunnen Limburgs en Nederlands goed naast elkaar bestaan. Om het gebruik te stimuleren, zetten organisaties en gemeenten de campagne mee uit.
Ook wordt het zogeheten ‘L‑gebaar’ geïntroduceerd, waarmee mensen laten zien dat zij Limburgs spreken of verstaan.
De Hoogmis op Pinkpop
Limburg is meer dan hoempa en Rowwen Hèze
klik om het hele artikel te lezen
door Tom Jansen, gepubliceerd op 21 juni 2026 op oor.nl
‘Op de derde en laatste Pinkpop-dag stond de Hoogmis van het Zuiden op het programma. Een viering van de muziekcultuur van Limburg, de geboortegrond van dit festival. En ja, dat is veel meer dan carnaval en Rowwen Hèze alleen. Tom Janssen, lid van het Pinkpop-team van OOR, is ‘van hier’ en ging kijken.
De muziekcultuur in Limburg duiden? Ga er maar aanstaan. Ik doe een verwoede poging. Al mijn letters en zinnen doen de essentie van het Limburgerschap tekort. Limburg is eigenlijk het best bewaarde geheim van Nederland. U denkt het te kennen, maar eigenlijk heeft u geen benul.’
…..
Bart Storcken (fotografie Hub Dautzenberg)
‘.. er zijn alleskunners, die ervoor kiezen om in hun moerstaal – het Limburgs – te schrijven en zingen. Neem Frans Pollux, zanger, schrijver en tekstdichter én auteur van het prachtige Hald Mich Ens Vas. Een terugkerende Top 2000-evergreen. Of Lex Uiting, die u kent als RTL Boulevard-reporter, maar in Limburg beter bekend is als Lex den Ierste, ooit carnavalsprins van Venlo. Én als zanger van het alternatieve volkslied Nao Ut Zuuje. Ook hij verschijnt op het altaar van de Hoogmis.
En dan is er nog Beppie Kraft. Koningin van Limburg. Oerkracht van 1.48 meter, die Edith Piaf, Willeke Alberti en Barbra Streisand in dat kleine lijf vermengt met een zachte G. Ze bezingt De Nach en D’n Hiemel en alle Limburgers op Pinkpop weten wat dat allemaal betekent. Slechts een blik en een hoofdknik volstaan. Want we gaan hier niet uitleggen wat er in dat prachtige taaltje allemaal bezongen wordt. Dat geheim houden we voor onszelf.’
De kracht van tweetaligheid
Op de internationale school United World College in Maastricht vond in april een mini-conferentie plaats rondom het thema ‘De Kracht van Tweetaligheid’. Leerkrachten en onderwijsondersteuners kregen daarbij praktische handvatten om leerlingen die Nederlands als tweede taal hebben doelgericht te ondersteunen in de onderwijspraktijk.
Naast de aanwezige leerkrachten en onderwijsondersteuners, was ook schrijver en televisiepresentator Özcan Akyol als gastspreker aanwezig.
Volgens Akyol bestaan er verschillende misstanden over tweetaligheid en was hij aanwezig om zijn praktijkervaring te delen. Er wordt veelal gezegd dat leerlingen die uit het buitenland komen ondergedompeld moeten worden in de Nederlandse taal om deze eigen te maken. Volgens Marika de Bruijn, onderwijsadviseur MosaLira, werkt het juist andersom: “Als je je eigen taal goed spreekt, kun je ook een tweede taal goed leren.” Aan de leerkrachten werd de boodschap meegegeven om de kinderen te zien en te ondersteunen. De conferentie was bedoeld om handvatten te bieden aan deze leerkrachten die met diversiteit in de klas te maken krijgen.
Veldeke Mestreech verzorgde een deelsessie tijdens de conferentie, om ook aandacht te vragen voor de Mestreechter taol op school. De vraag die hier centraal stond, was op wat voor manier Maastrichts ingezet kan worden in de klas.
Dit artikel is geschreven door Jari Jansen en Sophie Reichardt en gepubliceerd op 16 april 2026 op rtvmaastricht.nl
Väördrachte-aovendj: Um Mamelis
Op woonsdigaovendj 13 mei 2026 is de volgendje Veldeke-aovedj mit väördrachte en meziek. De väördrachte kómme oet de krink “Um Mamelis”, väör ós neet ‘t mekkelikste dialect. Mer det is ’n kwestie van effe wènne, net wie ’n paar jaor geleje mit ’t Kirkraojs. Jo Kern, väörzitter van Veldeke Um Mamelis, zal mit zien karakteristieke vertèlstiel, anekdotes vertèlle en verhaole tót laeve wèkke es of ze net pas gebäördj zeen. Ouch oet die streek kömtj Anita Hamers mit ‘n paar väördrachte.
De aovendj belaoftj verder ’n reis door Zuid-Limburg te waere, want de muzikale ómliesting is deze aovendj in henj van Maas van Stigt oet Haerle, det mit häör leedjes, soms blie, soms óntroerendj, ós zal weite te rake. Maas weurtj op gitaar begeleidj door Siem Adema. Wellich det d’r nog ’n vastelaovesleedje de revue zal passere, want Maas haet de studie Meziekweitesjap in Amsterdam aafgeslaote mit ’n scriptie äöver vastelaovesmeziek.
Dit alles weer in de ós zoa vertroewdje Pejjerhaof, ‘n plaats wo oos modertaal thoes is!
Hulp gevraagd bij behoud Limburgse taal: spreek jouw dialect in
Om de Limburgse taal niet verloren te laten gaan, is het belangrijk om die in zoveel mogelijk varianten vast te leggen. Het Limburgs Museum in Venlo ziet daarin voor zichzelf een taak weggelegd. Op de site van het museum kunnen mensen verhalen inspreken in hun eigen variant van het Limburgs.
Gedeputeerde Jasper Kuntzelaers, die onder meer cultuur en erfgoed in zijn portefeuille heeft, sprak in een studio in Reuver een verhaal in het Venloos in voor de site.
‘Het is erg belangrijk om onze Limburgse verhalen en onze Limburgse cultuur en geschiedenis met elkaar te delen en te vertellen. Ik vind het belangrijk dat we dat doen in alle verschillende varianten die het Limburgs rijk is. Dat we op die manier een database opbouwen zodat we ook voor de toekomst het Limburgs in al zijn verscheidenheid kunnen bewaren en behouden’, zo vertelt Kuntzelaers tussen de opnames door.
Lees het hele artikel en bekijk de YT video op de webpagina van
‘Als Limburgs Museum willen we heel graag de verhalen van Limburg laten vertellen, door Limburgers. En dat kan nu ook in het Limburgs. Limburgers spreken graag Limburgs, ze zijn trots op de Limburgse taal en dat willen we graag tot uiting laten komen op onze website’, vertelt museumdirecteur Bert Mennings.
De initiatiefnemers zien een afname van het gebruik van dialect onder jongere generaties. Daardoor is overdracht van de taal niet vanzelfsprekend. Met dit project willen ze de Limburgse taal duurzaam vastleggen en levend houden voor toekomstige generaties.
Limburgs nieuws
Ga naar de pagina met alle door MaasRijn School geselecteerde nieuwtjes over het Limburgs
